Dit is een erkende interventie

COACH-methode

6350
  • Samenvatting

    De COACH-methode is ontwikkeld om de lichamelijke activiteit te stimuleren van mensen met bewegingsarmoede die niet of nauwelijks gemotiveerd zijn en uit zichzelf niet gaan bewegen. Door activiteiten te bevorderen in het dagelijks leven zoals wandelen, fietsen en traplopen, en deze in te passen in de dagelijkse (beweeg)routine is deze methode zeer geschikt voor mensen die geen affiniteit hebben met sport of trainen. Het stimuleren van lichamelijke activiteiten wordt ondersteund door een speciaal getrainde COACH met COACH gesprekken. De COACH-methode is in te zetten bij volwassenen, ouderen, mensen met een chronische aandoening en werknemers.

  • Probleembeschrijving

    Gezondheidsrisico´s van te weinig bewegen
    Te weinig bewegen heeft een negatieve invloed op het lichaamsgewicht, het vetpercentage, de cholesterolratio, de glucosetolerantie, de insuline-gevoeligheid, de botdichtheid, de bloeddruk en de fysieke belastbaarheid. Deze risicofactoren bevorderen het ontstaan van hart- en vaatziekten, bepaalde vormen van kanker, (bewegings)angst en depressie, diabetes mellitus type II en osteoporose (CBO/RUG 2011a). Lichamelijke activiteit is daarmee één van de leefstijlfactoren voor verschillende vormen van gezondheid (RIVM 2010a). Onvoldoende bewegen is in Nederland jaarlijks verantwoordelijk voor naar schatting ruim 8.000 sterfgevallen (RIVM 2010b). Lichamelijke inactiviteit is daarmee één van de belangrijkste onafhankelijke determinanten van vroegtijdig overlijden (CBO/RUG 2011b) .

    Beweeggedrag van de bevolking in Nederland
    Een aanzienlijk percentage van de volwassen bevolking is – nog steeds – inactief. Als maatstaf voor bewegingsarmoede wordt de Nederlandse Norm Gezond Bewegen (NNGB) gehanteerd (NISB 2009). Deze gaat voor volwassenen uit van 30 minuten matig intensief bewegen gedurende tenminste vijf dagen per week of een equivalent van 10.000 stappen per dag. In 2009 voldeed 39% van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder niet aan de NNGB. De fitnorm houdt in: 3 keer per week minstens 20 minuten zwaar intensief bewegen. Voor de Fitnorm geldt, dat 76% van de Nederlandse bevolking van 18 jaar en ouder niet voldoet aan de fitnorm. Bij de Combinorm, de combinatie van de NNGB en de Fitnorm, geldt dat het percentage Nederlanders van 18 jaar en ouder dat in 2009 hieraan niet voldoet 32% is (NISB 2009).
    Onderzoek heeft aangetoond dat een geringe toename van lichamelijke activiteit in het dagelijks leven bij met name bij volwassenen en ouderen die te weinig bewegen de grootste fitheids- en gezondheidswinst oplevert. Ook is duidelijk dat het bevorderen van lichamelijke activiteit in het dagelijks leveren (wandelen en fietsen) een vergelijkbare gezondheidswinst oplevert als sport- en fitnessactiviteiten.
    Uit vergelijkend onderzoek naar de effectiviteit van bewegingsinterventies bij uiteenlopende groepen mensen met een chronische aandoening is in ieder geval duidelijk geworden dat persoonlijke begeleiding bij leefstijlactiviteiten zeer gunstige perspectieven biedt voor gedragsverandering op langere termijn (Kahn et al., 2002). Tot slot biedt het gebruik van stappentellers en versnellingsmeters voor het stimuleren van gedragsverandering nieuwe perspectieven omdat deelnemers concrete doelen kunnen nastreven en zichzelf kunnen monitoren.
    Op grond van deze inzichten heeft CBO Groningen i.s.m. Bewegingswetenschappen (Rijksuniversiteit Groningen) de COACH methode ontwikkeld waarin met behulp van exercise counseling en monitoring/feedback de lichamelijke activiteit van sedentaire mensen wordt bevorderd.
    De COACH methode voor de doelgroep Werknemers is door CGL reeds als ‘Theoretisch goed onderbouwd’ beoordeeld (2011). De voorliggende beschrijving voor ‘Goed Beschreven’ geldt voor de volgende doelgroepen: (jong) volwassenen en ouderen met en zonder chronische aandoening.

  • Doelgroep

    De doelgroep wordt bij COACH als volgt omschreven: mensen (leeftijdsonafhankelijk) met of zonder chronische aandoening, die onvoldoende bewegen (kijkend naar de 10.000 stappennorm) en weinig intrinsiek gemotiveerd zijn om dit te veranderen. Daarnaast is een kenmerk van de doelgroep het feit dat zij geen affiniteit hebben met sport of trainen (dit kan ook samenhangen met beperking door een andoening).
    Het project richt zich op mensen die te weinig bewegen volgens de 10.000 stappennorm en/of NNGB. Binnen de groep sedentaire mensen zijn overeenkomsten als het gaat om de redenen dat zij onvoldoende bewegen en de motivatie die hier bij hoort: weinig intrinsieke motivatie en een sterke externe attributie zijn eigenschappen die je hier ziet.

     

    Subdoelgroep
    In sommige gevallen worden partners van de deelnemers betrokken. Zij komen niet via de officiële screening binnen in het project, maar via de partner. Na het intakegesprek met de COACH deelnemer blijkt soms dat de partner ook eigenlijk een geschikte persoon is om deel te nemen.

  • Intermediaire doelgroep

    Met het oog op inbedding van de COACH methode binnen provinciaal en gemeentelijk beleid, wordt samengewerkt met verschillende partijen: provinciale sportraden, gemeenten, ROSsen, GGDen, gezondheidscentra, huisarts- en fysiotherapiepraktijken, ziekenhuizen. Werkzaamheden die in het kader van deze doelstelling zullen worden uitgevoerd zijn gespecificeerd in projectplannen. In het projectplan worden concrete doelstellingen omschreven, de werkwijze binnen het project en de takenverdeling tussen verschillende partijen. Nieuw is de nauwe samenwerking met landelijke fysiotherapieketens en zorggroepen, waardoor makkelijker op lokaal niveau beslissingen kunnen worden genomen (door landelijk draagvlak dat ontstaat).

  • Doel van het sport- en beweegaanbod
    Hoofddoel

    Het doel van het COACH leefstijlprogramma is het bereiken van een verhoging van de lichamelijke activiteit van sedentaire (letterlijk ‘zittende’) mensen door middel van het bevorderen van activiteiten in het dagelijks leven. Het gaat bij lichamelijke activiteit niet om sport, maar om eenvoudige bewegingen als wandelen, fietsen en traplopen. Doel is, dat de deelnemers leren hoe zij deze leefstijlactiviteiten kunnen inbouwen in hun dagelijks leven. De concrete, SMART doelstelling wordt individueel, per individu op maat vastgesteld. Deze worden geformuleerd door de deelnemer op grond van de motivatie die in het eerste COACH gesprek wordt besproken, en op grond van het huidige beweegpatroon.

    Met de COACH methode worden de beweegdoelen gebaseerd op de 10.000 stappennorm. Bij elk COACH counselingsgesprek wordt het huidige beweegpatroon met deelnemer besproken o.g.v. stapgegevens en hierop worden concrete doelen gesteld (in aantal stappen, termijn, welke
    activiteiten).


    Subdoel

    zie hoofddoel

  • Aanpak (opzet interventie, locatie en uitvoerders)

    COACH methode duurt 1 jaar: een activeringsperiode van 4 maanden en een follow up periode van 8 maanden. De eerste periode van 4 maanden heeft 5 contactmomenten (1 x fittest en 4 gesprekken), de follow up perioden van 8 maanden heeft 3 contactmomenten (2 follow up gesprekken en 1 fittest (hertest)). Een fittest duurt ca. 30 minuten en een gesprek ca. 30 minuten.

     

    Insluiten van de juiste doelgroep:
    doelgroep is: Mensen die onvoldoende bewegen, geen affiniteit met sport hebben en weinig intrinsieke motivatie.

    Werving en screening:            Benaderen van de deelnemers
    ActiveringsPeriode:             Veranderen van Beweeggedrag
    Fitheidstest1:                          kennismaking, fittest, stappenteller
    Counsellingsgesprek 1:           Motivatie en doelen stellen
    Counsellingsgesprek 2:           Doelen bijstellen, verleggen van grenzen
    Counsellingsgesprek 3:           Op zoek naar individuele beweegnorm

    Counsellingsgesprek 4:           Vasthouden individuele beweegnorm

    Follow up Periode:               Gedragsbehoud
    Follow up:                               Tussenbalans en voortzetten beweegnorm
    Follow up:                               Eindbalans en inzicht in cyclisch   beweegpatroon
    Fitheidstest 2:                         Afsluitend

    Het actief werven, de twee fittesten en het aantal gesprekken van zes, zijn minimaal nodig om gedragsverandering te bewerkstelligen en de beoogde resultaten te behalen. Ook kost het twaalf maanden om het gedrag te laten beklijven. 

    In de activeringsperiode ligt de frequentie van contactmomenten hoger; hierin leren de deelnemers onder begeleiding hoe zij hun eigen beweegpatroon kunnen interpreteren, hoe zij meer bewegen kunnen omzetten in beweegdoelen EN hoe zij doelen kunnen bijstellen op een SMART manier. De counselingsgesprekken en het monitorsysteem (stappenteller + My Coach) spelen hier een essentiële rol. Aan het einde van de activeringsperiode leren ze om te gaan met terugval. De follow up periode is bedoeld om de deelnemers zelfstandig om te laten gaan met het nieuw ontwikkelde beweegpatroon. De Coach en de twee gesprekken fungeren als vinger aan de pols en om de deelnemers inzichtelijk te maken hoe het beweegpatroon er gedurende 1 jaar uitziet (en welke invloed de seizoenen van het jaar hebben op bewegen).


    Locaties en Uitvoering

    De COACH methode is breed inzetbaar. Er wordt op dit moment COACH in de volgende settingen uitgevoerd:

    • Gemeenten -> volwassenen / ouderen (met of zonder chronische aandoening) 
    • Gezondheidscentra -> verschillende patiëntengroepen zoals COPD, Diabetes, CHZ, oncologie, reuma 
    • Bedrijven -> volwassenen/ouderen (met of zonder chronische aandoening) 
    • Ziekenhuizen -> verschillende patiëntengroepen zoals COPD, Diabetes, CHZ, oncologie, reuma 
    • Fysiotherapiepraktijken -> mensen met en zonder chronische aandoening
    • Zorgroepen ->verschillende patiëntengroepen zoals COPD, Diabetes, CHZ, oncologie, reuma 
    • Onderwijsinstellingen (beroepsonderwijs, wo) ->studenten die later betrokken kunnen worden bij de uitvoering van de COACH methode. Hier vindt niet daadwerkelijk uitvoering van COACH plaats, maar het onderwijzen van toekomstige professionals die zich vervolgens met de uitvoering van de COACH methode kunnen bezighouden.
  • Uitvoering (ondersteuning en materialen)

    Om COACH uit te voeren, moet de hiervoor door CBO/RuG ontwikkelde Training COACH worden gevolgd. Geschikte personen om deze Training te volgen zijn: onder meer fysiotherapeuten, verpleegkundigen en bewegingswetenschappers. In een profielschets van de Exercise Counselor zijn deze vereisten nader aangegeven. Het Train-de-trainer principe wordt nadrukkelijk niet toegepast.
    Elk nieuw op te starten COACH project kent, parallel aan de uitvoeringsfase, een begeleidingstraject. Deze wordt verzorgd door CBO Groningen. Een medewerker van RuG/CBO neemt na het eerste, na het derde en vlak vóór het 6egesprek contact op met de counselor om de gesprekken te bespreken. Wat ging er goed, wat ging er minder goed. Er wordt gezamenlijk gekeken naar de beste oplossing. Hierbij wordt door zowel CBO, als de counselor ingelogd op My Coach; op die manier kan heel concreet naar beweegdoelen van deelnemers gekeken worden en ook naar eventuele problemen die de counselor in de gesprekken ondervindt. Waar nodig kan CBO de counselor tips geven over de mogelijkheden binnen de motiverende gesprekken. Naast de inhoudelijke kant van de counselingsgesprekken, komt ook de organisatorische kan aan de orde en ook te gebruiken materialen (meetinstrumenten, protocollen, evaluatieformulieren, etc).
    Ook bij vervolgprojecten is en blijft er te allen tijde een helpdeskfunctie beschikbaar bij RuG/CBO De eind- en tussenevaluatie wordt altijd door RuG en/of CBO gemaakt.

  • Oordeel commissie

    Het doel is het bereiken van een verhoging van de lichamelijke activiteit van zittende werknemers en mensen met een chronische aandoening door het bevorderen van activiteiten in het dagelijkse leven. De mate van verhoging van de lichamelijke activiteit wordt per individu op maat vastgesteld. Sterk aan deze interventie is de advies op maat aanpak en de praktische vertaling van het 10.000 stappen instrument in activiteiten uit het dagelijks leven.Er zijn twee beschrijvingen beschikbaar van het leefstijlprogramma: een voor de aanpak op de werkplek en een voor in de zorg. Een uitgebreid protocol en draaiboek is beschikbaar.

  • Ervaringen

    Laat je ervaring met deze interventie achter

    Vraag & Antwoord

    Geen vragen gevonden